nhatrencay studio

architecture . interior design

the old Saigon|2015

.store

Tôi nhận công trình này lúc còn đang lang thang ở Hội An hồi mùa hè, qua một cuộc điện thoại ngắn, thậm chí khi còn chưa xem qua mặt bằng hay mô hình kinh doanh của khách hàng, chỉ bởi vì giọng nói của người phụ nữ phía bên kia đầu dây quá hiền hậu, ấm áp.

Trở về Saigon, tôi lập tức đặt hẹn ghé qua xem công trình, nhận ra mình đã hoàn toàn đúng đắn khi đặt niềm tin vào trực giác. Đó là một căn nhà cổ, cách trung tâm thành phố chừng năm phút đi bộ. Căn nhà trước đây có lẽ rất đẹp và thoáng bởi trần nhà rất cao và những phần bong tróc lộ ra chứng tỏ nó được xây toàn bằng những vật liệu tốt nhất của ngày xưa. Tuy nhiên người thuê trước đã cải tạo khá nhiều khiến phòng ốc trở nên lộn xộn, và những phần (theo tôi là) đẹp nhất bị vùi sâu dưới lớp vôi vữa, sơn phết cùng những trang trí kệch cỡm.

Tôi cũng được gặp người phụ nữ ấy, người mà sau này không rõ từ khi nào đã không còn là khách hàng mà đã trở thành bạn của chúng tôi. Chị vẫn gọi chúng tôi ghé chơi thi thoảng, cũng vẫn bằng chất giọng khàn đục yên ấm đó, với cách nói chuyện thuộc về Saigon của mấy mươi năm về trước. Mỗi lần như thế, tôi lại như nghe được giọng bà mình những ngày còn bé xíu, như được trở về với Saigon thời mà thành phố vẫn còn mang cái tên này.

Người phụ nữ nhỏ bé, ấm áp ấy hóa ra lại có nhiều năm lăn lộn với nghề xây dựng, một công việc rất gần với chúng tôi. Chị cần một thiết kế phù hợp để có thể tự thi công càng sớm càng tốt, vì theo lời chị, chị biết mình không thể tự làm điều đó đủ tốt dù đã nhiều năm làm nghề. Thiết kế là một lĩnh vực hoàn toàn khác với xây dựng, dù cho người này, nếu muốn, hoàn toàn có thể làm công việc của người kia. Nhưng tốt nhất vẫn là làm việc cùng nhau.

Chúng tôi luôn thích cộng tác với những khách hàng như vậy, họ biết rõ mình cần điều gì, và biết rõ mình có thể hoặc không thể làm gì. Quan trọng nhất, họ hiểu và tôn trọng công việc của chúng tôi.

Cũng bởi vì hiểu nhau, chỉ mất chừng ba mươi phút làm việc, chúng tôi gần như đã thống nhất cách thức triển khai dự án này, với ngân sách và thời gian vô cùng hạn hẹp. Chỉ đơn giản vì mọi người đều tin rằng nó sẽ thành hình tròn vẹn dù có khó khăn.

Chúng tôi quyết định tháo dỡ gần như tất cả những gì người thuê trước đã làm, để trả căn nhà về gần nhất với những nguyên vật liệu đã tạo ra nó. Lớp gạch cũ lộ ra sau khi đội thi công cẩn thận bóc lớp vữa bên ngoài, rồi được để nguyên như thế sơn trắng. Những chỗ bị thấm hoặc hư hỏng nặng được trám lại và xử lý bằng xi măng để trần. Bộ khung gác được tháo hết lớp che ra, sơn lại rồi cắt gọt gọn gàng. Chúng tôi mở thêm một ô giếng trời lớn, có mái kéo để mở ra khi nắng và đóng lại khi mưa, trồng thêm một cái cây bên dưới để tán lá vươn lên qua khoảng thông tầng.

Chúng tôi thống nhất không lắp máy lạnh cho công trình, để cửa luôn được mở rộng chào mời khách đến thăm, hướng vào không gian bên trong với bộ bàn ghế cũ cạnh khoảnh vườn có cây khế vươn cao. Toàn bộ được làm mát tự nhiên. Chỉ có vài cái quạt trần cho những ngày nóng. Để làm được điều này, chiều cao của công trình được tận dụng tối đa, thêm một vài kỹ thuật thông gió được đưa vào và hiệu quả đến gần như tức thì, căn nhà lúc trước tối tăm, ngột ngạt và sâu hun hút bất chợt bừng sáng, đầy nắng và gió. Thậm chí có hôm chim bay vào đậu trên cành cây một lúc rồi bay ra.

Rồi không gian được phân chia lại theo yêu cầu sử dụng, thêm những chi tiết nội thất hầu hết được tái sử dụng từ những vật liệu cũ, vài món đồ cũ được mang về bên cạnh những quầy kệ được thiết kế thật đơn giản, mộc mạc. Vậy là đủ. Căn nhà lột xác, trở lại sống một cuộc đời mới. Còn lại là phần việc của người sử dụng, của chị tôi.

Và chị đã làm tốt phần việc của mình, vừa quán xuyến việc xây dựng, vừa trao đổi liên tục với chúng tôi để hiểu và thống nhất thiết kế, vừa sản xuất hàng hóa trưng bày. Nhìn chị tất bật những ngày đó, chúng tôi thi thoảng vẫn quay sang nói với nhau, nếu khách hàng không phải là chị, có lẽ công trình sẽ khó lòng mà trở thành như hiện tại.

Nếu một hôm nào đó bạn ghé qua chơi, nhìn thấy một người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng lúc nào cũng thoăn thoắt tay chân, giọng nói khàn và ấm với cách đặt câu theo cấu trúc chỉ có thể tìm thấy ở Saigon ngày xưa, thì đấy hẳn là chị. Và nếu bạn không thể dừng đi loanh quanh ngắm nghía những đồ đạc được bày bán ở đây, hoặc bất chợt ngẩn ngơ ngồi nhìn lên từ dưới gốc cây khế chỗ ô giếng trời, thì chắc bạn sẽ hiểu vì sao chúng tôi có thể nhận dự án này chỉ qua một cuộc điện thoại. Là bạn đã chạm được đến câu chuyện mà chị tôi cố gắng mang đến chốn này.

Đôi khi trong cuộc đời, gặp được nhau đã là một nhân duyên vô giá :)

-House on Tree-


Slide 1 of 34